Mô phỏng: Các số đặc trưng của mẫu số liệu không ghép nhóm
Nhập mẫu số liệu (hoặc chọn mẫu trong SGK), kéo các chấm trên trục số sang trái, sang phải để đổi giá trị; bật, tắt x̄, Me, mốt, Q1, Q2, Q3, biểu đồ hộp, R, ΔQ, s2, s và giá trị bất thường để xem các số đặc trưng đo xu thế trung tâm và độ phân tán thay đổi thế nào.
Chọn đại lượng hiển thị
Xu thế trung tâm
Độ phân tán
Mẫu trong SGK – Bài 13
Mẫu trong SGK – Bài 14
Nhập mẫu số liệu của em
Tối đa 30 giá trị, cách nhau bằng dấu cách hoặc dấu chấm phẩy (;). Số thập phân viết bằng dấu phẩy hoặc dấu chấm (vd 3,5). Nếu ngăn cách bằng dấu phẩy thì thêm dấu cách (vd 3, 5, 7). Kéo một chấm sang trái, phải để đổi giá trị của nó (bước kéo phù hợp với số liệu); các chấm trùng nhau xếp chồng lên.
Hoạt động gợi ý
- Chọn mẫu “HĐ3, Ví dụ 2: Thu nhập công ty”, bật x̄ và Me. Kéo chấm ngoài cùng bên phải sang phải thật xa. Số đặc trưng nào thay đổi, số nào không? Vì sao khi mẫu có giá trị bất thường người ta thường dùng trung vị?
- Chọn lần lượt mẫu “Lớp A” và “Lớp B”, bật x̄, Me, mốt. Chỉ dựa vào ba số này, em có đánh giá được phương pháp học nào hiệu quả hơn không? Bật thêm biểu đồ hộp, R, s rồi so sánh lại hai lớp.
- Chọn mẫu “Ví dụ 3: Hàm lượng Natri” và bật Q1, Q2, Q3. So sánh khoảng cách từ Q1 đến Q2 với khoảng cách từ Q2 đến Q3; các chấm tập trung nhiều ở phía nào của Q2?
- Với mẫu “Ví dụ 3: Hàm lượng Natri”, bật biểu đồ hộp và giá trị bất thường, rồi kéo chấm 340 sang trái từng bước. Từ giá trị nào trở xuống nó không còn bị xem là bất thường? Trong lúc kéo, Q3 và ΔQ có đổi không?
- Nhập một mẫu có số giá trị lẻ, rồi một mẫu có số giá trị chẵn. Khi tính Q1 và Q3, trung vị Q2 có được tính vào nửa số liệu bên trái, bên phải không? Đối chiếu với dòng “mẫu đã sắp xếp” ở khung kết quả.
- Chọn mẫu “HĐ5: Cỡ giày” rồi kéo các chấm để mẫu có một mốt, hai mốt, không có mốt. Bật R, ΔQ, x̄ ± s, kéo một chấm ra xa các chấm còn lại: số đo độ phân tán nào thay đổi nhiều nhất, số nào gần như không đổi?
Kết quả với số liệu hiện tại
Ghi nhớ (SGK). Số trung bình x̄ bị ảnh hưởng bởi giá trị bất thường, trung vị thì không. Mốt dùng khi mẫu có nhiều giá trị trùng nhau. R, ΔQ, s càng lớn thì mẫu số liệu càng phân tán; R chỉ dùng giá trị lớn nhất và nhỏ nhất, ΔQ chỉ dùng 50% số liệu chính giữa. Giá trị lớn hơn Q3 + 1,5·ΔQ hoặc bé hơn Q1 − 1,5·ΔQ là giá trị bất thường. Trên biểu đồ hộp của mô phỏng, đoạn thẳng nối ra hai phía dừng tại hai ngưỡng này nếu phía đó có giá trị bất thường (như hình trong SGK), nếu không thì dừng tại giá trị nhỏ nhất (lớn nhất).
← Tất cả mô phỏng Toán Xem bài học: Bài 13. Các số đặc trưng đo xu thế trung tâm

